51 حدیث در خصوص محیط زیست ,حقوق حیوانات و تغذیه ی سالم

1

عنه صلى الله علیه و آله :الشّاةُ مِن دَوابِّ الجَنَّةِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : گوسفند ، از حیوانات بهشت است .

2

الإمام علیّ علیه السلام :لا تَجعَلوا بُطونَکُم مَقابِرَ الحَیَوانِ .

امام على علیه السلام : معده هایتان را گورستان حیوانات نکنید .

3

رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله :لا تَضْرِبوا الدَّوابَّ على وُجوهِها ؛ فإنَّها تُسَبِّحُ بحَمْدِ اللّهِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : به صورت حیوانات نزنید؛ زیرا آنها حمد و تسبیح خدا مى گویند.

4

عنه صلى الله علیه و آله :لَو غُفِرَ لَکُم ما تَأتونَ إلى البَهائِم لَغُفِرَ لَکُم کَثیرا .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : اگر ستمى که به حیوانات مى کنید بر شما بخشیده شود، بسیارى از گناهان شما بخشوده شده است .

5

سنن أبی داوود عن ابن عبّاس :نهى رسول اللّه صلى الله علیه و آله عنِ التَّحْریشِ بَینَ البَهائمِ .

سنن أبى داوود ـ به نقل از ابن عبّاس ـ : پیامبر صلى الله علیه و آله از به جان هم انداختن حیوانات ، نهى فرمود .

6

عنه صلى الله علیه و آله :لو أنّ البَهائمَ یَعلَمْنَ مِن المَوتِ ما تَعلَمونَ أنتُم ، ما أکَلتُم مِنها سَمینا !

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : اگر حیوانات از مرگ آن دانند که شما مى دانید، هرگز حیوان فربهى نمى خوردید!

7

الإمام الرضا علیه السلام : الإِکثارُ مِن أکلِ لُحومِ الوَحشِ وَالبَقَرِ یورِثُ تَغَیُّرَ العَقلِ وتَحَیُّرَ الفَهمِ وتَبَلُّدَ الذِّهنِ وکَثرَةَ النِّسیانِ.

امام رضا علیه السلام : زیاده روى در خوردن گوشت حیوانات وحشى و گاو، سبب سرگشتگى خرد ، حیرانى فهم ، کودنى ذهن و فراموشى بسیار مى شود .

8

عنه صلى الله علیه و آله : ... إذا جارَتِ الوُلاةُ قَحَطَتِ السَّماءُ ، وإذا مُنِعَتِ الزَّکاةُ هَلَکَتِ المَواشی ، وإذا ظَهَرَ الزِّنا ظَهَرَ الفَقرُ وَالمَسکَنَةُ ، وإذا اُخفِرَتِ الذِّمَّةُ اُدیلَ الکُفّارُ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : ... هر گاه فرمان روایان ستم کردند ، خشک سالى پدید مى آید و هر گاه از پرداخت زکاتْ خوددارى شود ، حیواناتْنابود مى گردند و هر گاه زنا پدیدار شود ، فقر و تنگ دستى شایع مى گردد و هر گاه پیمان با اهل ذمّه شکسته شود، کافرانْ سلطه پیدا مى کنند .

9

عنه صلى الله علیه و آله :إنَّ الدَّابّةَ تقولُ : اللّهُمَّ ارْزُقنی مَلِیکَ صِدْقٍ : یُشْبِعُنی ، ویَسْقِینی ، ولا یُحَمِّلُنی ما لا اُطیقُ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : حیوانات مى گویند : خدایا ! صاحب خوبى نصیب من کن ؛ کسى که مرا از آب و غذا سیر کند و بیش از توانم بر من بار ننهد .

10

الإمامُ الباقرُ علیه السلام :لا یأکُلُ الضّالّةَ إلاّ الضّالُّونَ .

امام باقر علیه السلام : [حیوان] گم شده را، کسى جز گمراهان نخورد.

11

الإمام الصادق علیه السلام :أقذَرُ الذُّنوبِ ثَلاثَةٌ : قَتلُ البَهیمَةِ ، وحَبسُ مَهرِ المَرأَةِ ، ومَنعُ الأَجیرِ أجرَهُ .

امام صادق علیه السلام : کثیف ترین گناهان ، سه چیز است : کشتن حیوان بى زبان ، نپرداختن مهریه زن ، و ندادن مزد اجیر.

12

عنه صلى الله علیه و آله :الثّالثُ مَلْعونٌ ـ یَعنی على الدّابّةِ ـ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : سومین نفر ، ملعون است (یعنى : سواره سوم بر پشت حیوان) .

13

الإمامُ الباقرُ علیه السلام :إنَّ اللّهَ تَبارَکَ و تَعالى یُحِبُّ إبرادَ الکَبدِ الحَرّى ، و مَن سَقى کَبدا حَرّى مِن بَهیمَةٍ أو غَیرِها أظَلَّهُ اللّهُ یَومَ لا ظِلَّ إلاّ ظِلُّهُ .

امام باقر علیه السلام : خداوند تبارک و تعالى، خنک کردن جگر تفتیده را دوست دارد. هر کس جگر تشنه اى را، از حیوان و غیر حیوان، سیراب کند، خداوند در آن روزى که هیچ سایه اى جز سایه او نیست، سایه اش دهد.

14

عنه صلى الله علیه و آله :للدّابّةِ على صاحِبِها سِتُّ خِصالٍ : یَعْلِفُها إذا نَزلَ ، و یَعْرِضُ علَیها الماءَ إذا مَرَّ بهِ ، و لا یَضْرِبُها إلاّ على حقٍّ ، و لا یُحَمّلُها ما لا تُطیقُ ، و لا یُکلّفُها مِن السَّیرِ إلاّ طاقَتَها ، و لا یَقِفُ علَیها فُواقا .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : حیوان شش حقّ به گردن صاحب خود دارد : هر گاه از آن پیاده شد علفش دهد ، هرگاه از آبى گذشت آبش دهد ، به ناحقّ آن را نزند ، بیشتر از قدرتش آن را بار نکند ، بیشتر از توانش آن را راه نبرد و مدت زیادى روى آن درنگ نکند .

15

عنه صلى الله علیه و آله ـ و قد مَرَّ صلى الله علیه و آله بحِمارٍ قد وُسِمَ فی وَجهِهِ ـ : أ مَا بَلَغَکُم أنّی لَعَنْتُ مَن وَسَمَ البَهیمَةَ فی وَجْهِها أو ضَرَبَها فی وَجْهِها ؟!

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله ـ وقتى الاغى را دید که صورتش را داغ نهاده اند ـ فرمود : مگر نشنیده اید که من لعنت کرده ام آن کسى را که صورت حیوان را داغ بنهد، یا بر صورت آن تازیانه زند؟

16

رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله :غُفِرَ لامْرأةٍ مُومِسَةٍ مرَّتْ بکلبٍ على رأسِ رَکِیٍّ یَلْهَثُ کادَ یَقْتُلُهُ العَطَشُ ، فنَزَعَتْ خُفَّها فأوْثَقَتْهُ بخِمارِها فنَزَعَتْ لَهُ مِن الماءِ ، فغُفِرَ لَها بذلکَ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : زنى بد کاره سگى را دید که بر سر چاهى له له مى زند و کم مانده است از تشنگى بمیرد . او کفش خود را در آورد و آن را به روسرى خود بست و به وسیله آن از چاه آب کشید [و به آن حیوان داد] ؛ و به سبب این کار آمرزیده شد.

17

عنه صلى الله علیه و آله :رأیتُ فی النّارِ صاحِبةَ الهِرّةِ تَنْهَشُها مُقْبِلَةً و مُدْبِرَةً ، کانتْ أوثَقَتْها فلَم تکُنْ تُطعِمُها و لَم تُرْسِلْها تأکُلُ مِن خِشاشِ الأرضِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : در دوزخ زنى را دیدم که گربه اش از هر طرف او را گاز مى گرفت ؛ علّتش این بود که [در دنیا ]آن حیوان را بسته بود و نه غذایش مى داد و نه آزادش مى کرد که خودش حیوانى را شکار کند .

18

الترغیب و الترهیب عن ابن عبّاس :مَرَّ رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله على رَجُلٍ واضِعٍ رِجلَهُ على صَفحَةِ شاةٍ و هُو یُحِدُّ شَفرَتَهُ ، و هی تَلحَظُ إلَیهِ بِبَصَرِها ، قالَ : أ فلا قَبلَ هذا ؟ أ وَ تُریدُ أن تُمیتَها مَوتَتَینِ ؟ !

الترغیب و الترهیب ـ به نقل از ابن عبّاس : رسول خدا صلى الله علیه و آله مردى را دید که پایش را روى سینه گوسفندى گذاشته و مشغول تیز کردن کارد خود است و گوسفند به او خیره شده است. فرمود: نمى توانستى قبلاً کاردت را تیز کنى؟ نکند مى خواهى جان این حیوان را دوبار بستانى؟!

19

الکافی عن عبداللّه بن سنان عن الإمام الصادق علیه السلام ، قال :سَأَلتُهُ عَن قَولِ اللّهِ عز و جل : « وَمَن دَخَلَهُ کَانَ ءَامِنًا » ، البَیتَ عَنى أمِ الحَرَمَ ؟ قالَ : مَن دَخَلَ الحَرَمَ مِنَ النّاسِ مُستَجیرا بِهِ فَهُوَ آمِنٌ مِن سَخَطِ اللّهِ ، ومَن دَخَلَهُ مِنَ الوَحشِ وَالطَّیرِ کانَ آمِنا مِن أن یُهاجَ أو یُؤذى حَتّى یَخرُجَ مِنَ الحَرَمِ .

الکافى ـ به نقل از عبد اللّه بن سنان ـ : از امام صادق علیه السلام در باره این سخن خداوند عز و جل : «و هر که بدان وارد شود ، در امان است» پرسیدم که: آیا مقصود ، خانه [ى کعبه ]است یا حرم؟ فرمود : «هر انسانى که به حرمْ وارد شود و به آن پناهنده گردد ، از خشم خدا در امان است ، و هر حیوان وحشى و پرنده اى که به آن وارد شود ، در امان است و نباید آن را رَم داد یا اذیّت کرد تا از حرم ، خارج شود» .

20

الإمامُ الصّادقُ علیه السلام :أرْبَعٌ مَن أتى بواحِدَةٍ مِنهُنَّ دَخلَ الجَنّةَ: مَن سَقى هامَةً ظامِئةً ، أو أشْبَعَ کَبِدا جائِعةً ، أو کَسا جِلْدَةً عارِیَةً ، أو أعْتَقَ رَقَبةً عانِیَةً .

امام صادق علیه السلام : چهار کار است که هر کس یکى از آنها را انجام دهد وارد بهشت مى شود: هر کس حیوان تشنه اى را آب دهد، یا شکم گرسنه اى را سیر کند، یا بدن برهنه اى را بپوشاند، یا برده اسیرى را آزاد کند.

21

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هان! لعنت خدا و فرشتگان و مردم، همگى، بر کسى باد که چیزى از حق مرا پایمال کند ......... و بر کسى که باحیوان نزدیکى کند...........

22

عنه صلى الله علیه و آله :البَرَکَةُ فی ثَلاثَةٍ : المَرأَةِ ، وَالدّارِ ، وَالفَرَسِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : برکت، در سه چیز است : زن، خانه و اسب.

23

عنه صلى الله علیه و آله :الخَیلُ مَعقودٌ فی نَواصیهَا الخَیرُ إلى یَومِ القِیامَةِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : در پیشانى اسب ها تا روز قیامت، خیر ، گِرِه خورده است.

24

عنه صلى الله علیه و آله :الإِبِلُ عِزٌّ لِأَهلِها ، وَالغَنَمُ بَرَکَةٌ ، وَالخَیرُ مَعقودٌ فی نَواصِی الخَیلِ إلى یَومِ القِیامَةِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : شتر براى صاحبش عزّت است ، و گوسفند ، برکت است، و خیر در پیشانىِ اسب ها بسته شده است، تا روز قیامت.

25

عنه صلى الله علیه و آله :أحَبُّ اللَّهوِ إلَى اللّهِ تَعالى إجراءُ الخَیلِ وَالرَّمیُ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : دوست داشتنى ترین تفریح نزد خداوند متعال ، اسب سوارى و تیراندازى است .

26

عنه صلى الله علیه و آله :ما مِن نَبیٍّ إلّا وقد رَعَى الغَنَمَ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هیچ پیامبرى نیست ، مگر این که گوسفند چرانیده است .

27

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :الشّاةُ فِی الدّارِ بَرَکَةٌ ، والدَّجاجُ فِی الدّارِ بَرَکَةٌ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : گوسفند در خانه، برکت است. مرغ در خانه، برکت است.

28

اُسد الغابة عن شیبة بن عبد الرحمان السلمیّ :کانَ رَسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آلهیُسَمِّی الشّاةَ بَرَکَةً.

اُسد الغابة ـ به نقل از شیبة بن عبد الرحمان سلمى ـ : پیامبر خدا ، گوسفند را برکت مى نامید.

29

الإمام الصادق علیه السلام :کانَ عَلِیٌّ علیه السلام یَکرَهُ إدمانَ اللَّحمِ ویَقولُ : إنَّ لَهُ ضَراوَةً کَضَراوَةِ الخَمرِ .

امام صادق علیه السلام : على علیه السلام عادت به خوردن گوشت را بد مى شمرْد و مى فرمود : «آن را اعتیادى همچون اعتیاد به شراب است» .

30

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :مَن سَرَّهُ أن یُخَلِّصَ نَفسَهُ مِن إبلیسَ فَلیُذِب لَحمَهُ وشَحمَهُ بِقِلَّةِ الطَّعامِ ؛ فَإِنَّ مِن قِلَّةِ الطَّعامِ حُضورَ المَلائِکَةِ ، وَکَثرةَ التَّفَکُّرِ فیما عِندَ اللّهِ عز و جل .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هر که دوست دارد خویشتن را از ابلیس برهاند ، باید با کم خوردن ، گوشت و چربى خود را آب کند ؛ زیرا یکى از نتایج کم خوردن ، حاضر شدن فرشتگان [در نزد شخص] است و بسیار اندیشیدن در آنچه نزد خداوند عز و جل است .

31

عنه صلى الله علیه و آله :لَحمُ البَقَرِ داءٌ ولَبَنُها دَواءٌ ،.

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : گوشت گاو ، درد است و شیرش ، درمان

32

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :الإِبِلُ عِزٌّ لِأَهلِها .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : شتر، براى صاحبش مایه عزّت است.

33

رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله :مَن غَرَسَ غَرسا فَأثمَرَ ، أعطاهُ اللّهُ مِنَ الأجرِ قَدرَ ما یَخرُجُ مِن الثَمَرَةِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هرکه درختى بنشاند و آن درخت به بار نشیند ، خداوند به اندازه اى که آن درخت میوه دهد ، او را پاداش عطا فرماید .

34

مسند ابن حنبل عن عمّ أبی رافع بن عمرو الغفاری :کُنتُ وأنا غُلامٌ أرمی نَخلاً لِلأَنصارِ، فَأتَى النَّبیُ صلى الله علیه و آلهفَقیلَ : إنَّ هاهُنا غُلاما یَرمی نَخلَنا! فَاُتِیَ بی إلَى النَّبِیِ صلى الله علیه و آله ، فَقالَ : یا غُلامُ! لِمَ تَرمِی النَّخلَ؟ قالَ : قُلتُ : آکُلُ. قالَ : فَلا تَرمِ النَّخلَ وکُل ما یَسقُطُ فی أسافِلِها. ثُمَّ مَسَحَ رَأسی وقالَ : اللّهُمَّ أشبِع بَطنَهُ.

مسند ابن حنبل ـ به نقل از عموى ابو رافع بن عمرو غفارى ـ : من کودک بودم که به درخت خرماى انصار ، سنگ پرتاب مى کردم . پیامبر صلى الله علیه و آله که آمد، به ایشان گفته شد : این جا کودکى است که به درخت خرماى ما سنگ مى زند . مرا نزد پیامبر صلى الله علیه و آلهبردند و ایشان فرمود : «اى پسر! چرا به درخت خرما سنگ مى اندازى ؟» . گفتم : [از آن ]مى خورم . فرمود : «به درخت ، سنگ نینداز و هر چه پایین آن ریخت ، بخور» . سپس [با مهربانى] دست بر سر من کشید [برایم دعا کرد ]و فرمود : «خداوندا! شکم او را سیرگردان» .

35

عنه علیه السلام :مَکروهٌ قَطعُ النَّخلِ .

امام صادق علیه السلام : قطع درخت خرما ، ناپسند است .

36

الإمام الباقر علیه السلام :حَرَّمَ اللّهُ حَرَمَهُ أن یُختَلى خَلاهُ ، أو یُعضَدَ شَجَرُهُ إلاَّ الإِذخِرَ ، أو یُصادَ طَیرُهُ .

امام باقر علیه السلام : خداوند حرام ساخته که گیاه حرمش چیده یا درخت آن قطع شود ـ مگر گیاه اِذخرـ یا پرنده آن صید گردد.

37

سنن أبی داوود :لَعَنَ رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله مَن قَطَعَ السِّدْرَ .

سنن أبى داوود : پیامبر خدا صلى الله علیه و آله ، کسى را که درخت سدر را قطع کند، لعنت کرد.

38

عنه صلى الله علیه و آله :عَلَیکُم بِهذِهِ الشَّجَرَةِ المُبارَکَةِ زَیتِ الزَّیتونِ فَتَداوَوا بِهِ ؛ فَإِنَّهُ مَصَحَّةٌ مِنَ الباسورِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : بر شما باد این درخت مبارک ، زیتون ! با روغن آن، مداوا کنید؛ چرا که درمانِ بواسیر

است.

40

عنه علیه السلام :الکیمِیاءُ الأَکبَرُ الزِّراعَةُ .

امام صادق علیه السلام : کیمیاى برتر ، کشاورزى است .

41

الإمام الصادق علیه السلام :کُلُوا الرُّمّانَ بِشَحمِهِ ، فَإِنَّهُ یَدبِغُ المِعدَةَ ویَزیدُ فِی الذِّهنِ .

امام صادق علیه السلام : انار را با لایه نازکش بخورید؛ زیرا معده را پاکسازى مى کند و بر ذهن مى افزاید .

42

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :کُلُوا التُّفّاحَ عَلَى الرِّیقِ ؛ فَإِنَّهُ نَضوحُ المَعِدَةِ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : سیب را ناشتا بخورید ؛ چرا که تمیزکننده معده است .

43

الإمام الرضا علیه السلام :إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله علیه و آله کانَ یُعجِبُهُ النَّظَرُ إلَى الاُترُجِّ الأَخضَرِ وَالتُّفّاحِ الأَحمَرِ .

امام رضا علیه السلام : پیامبر خدا به نگریستن به تُرُنج سبز و سیب سرخ ، علاقه داشت .

44

الإمامُ الصّادقُ علیه السلام :شَکا نَبیٌّ مِن الأنبیاءِ إلى اللّهِ الغَمَّ ، فأمَرهُ بأکْلِ العِنَبِ .

امام صادق علیه السلام : یکى از پیامبران از غم و اندوه به درگاه خداوند شِکوه کرد ؛ خداوند به او دستور داد انگور تناول کند 

45

الإمام علیّ علیه السلام :کُلُوا التَّمرَ ؛ فَإِنَّ فیهِ شِفاءً مِنَ الأَدواءِ .

امام على علیه السلام : خرما بخورید ؛ چرا که شفاى دردها در آن است .

46

الإمام الرضا علیه السلام :فَضلُ خُبزِ الشَّعیرِ عَلَى البُرِّ کَفَضلِنا عَلَى النّاسِ ، وما مِن نَبِیٍ إلاّ وقَد دَعا لاِکِلِ الشَّعیرِ وبارَکَ عَلَیهِ ، وما دَخَلَ جَوفا إلاّ وأخرَجَ کُلَّ داءٍ فیهِ. وهُوَ قوتُ الأَنبِیاءِ وطَعامُ الأَبرارِ ، أبَى اللّهُ تَعالى أن یَجعَلَ قوتَ أنبِیائِهِ إلاّ شَعیرا .

امام رضا علیه السلام : برترى نان جو بر نان گندم، مانند برترى ما بر مردم است. هیچ پیامبرى نیست، مگر آن که براى خورنده [نانِ] جو دعا کرده و برایش برکت خواسته است . آن، وارد هیچ شکمى نمى شود، مگر این که هر دردى را که در آن است، بیرون مى کند. [ نان] جو ، قوتِ پیامبران و خوراک نیکان است. خدا نخواسته است که جز جو را قوتِ پیامبرانش قرار دهد.

47

الإمام علیّ علیه السلام :حَسوُ اللَّبَنِ شِفاءٌ مِن کُلِّ داءٍ إلاَّ المَوتَ .

امام على علیه السلام : نوشیدن شیر ، شفایى براى هر درد است ، مگر مرگ .

48

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :إنَّ التُّرابَ رَبیعُ الصِّبیانِ.

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : همانا خاک ، تفریحگاه کودکان است .

49

عنه صلى الله علیه و آله :لا تُحرِقُوا النَّخلَ ولا تُغرِقوهُ بِالماءِ ، ولا تَقطَعوا شَجَرَةً مُثمِرَةً ، ولا تُحرِقوا زَرعا .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : درختان خرما را نسوزانید و آنها را در آب ، غرق نکنید و هیچ درخت میوه اى را قطع ننمایید و زراعتى را به آتش نکشید .

50

رسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله :فی الوَضُوءِ إسرافٌ ، و فی کُلِّ شَیءٍ إسرافٌ .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : در شستشو [نیز ]اسراف هست ، در هر چیزى اسراف وجود دارد .

51

عنه علیه السلام :القَصدُ مَثراةٌ ، وَالسَّرَفُ مَتواةٌ .

امام على علیه السلام : میانه روى ، افزایش دهنده است و اسراف، نابودکننده.

انتخاب و گردآوری:ابوالقاسم کریمی(فرزندزمین)

30اردیبهشت1396